دانشکده اصول دین قم

دانشکده اصول دین 
شايد كمتر كسي از اهالي تحقيق و تفحص در علم كلام باشد كه نام بزرگمرد عرصه حديث پژوهي معاصر و بزرگ پرچمدار مبارزه با تعصبات خشك، عالم برجسته جهان تشيع، حضرت آيت الله علامه سيدمرتضي عسكري(قدس سره) را نشنيده باشد و آثار اين مجاهد سختكوش را تورّق نكرده باشد.
آيت ا... علامه سيدمرتضي عسكري(قدس سره) در سال 1293 هـ . ش در خانواده اي روحاني و ايراني الاصل از اهالي ساوه كه گويا دست تقدير، ايشان را ريزه خور خوان معرفت امامين عسكرين(علیهم السلام) در سامرا نموده بود، به دنيا آمد. علاقه فراواني به تحقيق با شيوه پدربزرگش، خاتم المحدثين داشت. در سنّ 17 سالگي به قم آمد و دروس عالي و مباحث اخلاقي و تهذيب و كلام و تفسير را نزد آيات عظام امام خميني(قدس سره)، مرعشي نجفي(قدس سره)، شريعتمدار ساوجي و حاج ميرزا خليل كمره اي آموخت و سپس به عراق بازگشت.
دروس خارج را در عراق به پايان رساند. پس از آنكه طرح ایشان مبنی بر راه اندازي مدرسه علوم ديني مخصوص شيعيان در عراق با مخالفت روبرو شد، به ايران آمد و در مورد مدرسه نوين علوم ديني با حضرت آيت الله العظمي بروجردي(قدس سره) سخن گفت. اين طرح با نظر موافق ايشان مواجه شد، ولي از نظر تاريخي با جريان ملي شده صنعت نفت روبرو و اوضاع آشفته شد. جريان سياسي آن روزگار، اين طرح را مسكوت گذاشت.
ايشان مجدداً به عراق بازگشتند و با حمايت مرجع عاليقدر حضرت آيت ا... العظمي سيدمحسن حكيم، بناي مدارس و مؤسسات ديني زيادي را پايه گذاري نمودند.
در آن روزگار، روشي مرسوم شده بود؛ بدين ترتيب كه گهگاه مبلغيني از نجف به ساير كشورها مي فرستاند تا به تبليغ دين مبين اسلام و آيين پاك تشيع بپردازند. امّا اين مبلغين به دلايل فراوان از جمله ناآشنايي با فرهنگ و آداب و رسوم ملل ميزبان، بدون توفيق چنداني به ديار خود باز مي گشتند. در پي این ناكامي ها ، مرحوم علامه عسكري(قدس سره) فكری نو در سر پروراند و اينگونه قدم به ميدان جديدي نهاد.
نظر این بودكه به جاي فرستادن مبلغين از نجف به كشورهاي مختلف، مي توان علاقمندان همان ملل را فراخواند و پس از تعليم و تهذيب، ايشان را براي تبليغ به كشور خود بازگرداند و اين فكر، اساس تأسيس دانشكده اصول الدين در بغداد بود.


آري! دانشكده اصول الدين بغداد با تمام سخت گيريهاي دولت وقت و با همه مشقت هاي جانفرسايي كه بر علامه عسكري(قدس سره) تحميل كرد، تأسيس شد و خوش به بار نشست، به گونه اي كه تا زمان خروج اجباري اين عالم مجاهد از عراق، دو دوره از دانشجويان اين دانشكده فارغ التحصيل شدند؛ دانش آموختگانی همچون آقاي نوري مالكي نخست وزير كنوني عراق، آقاي دكتر خُضَير عباس وزير كنوني آموزش و پرورش، آقاي دكتر محمد شمرّي رئيس دانشكده ادبيات دانشگاه مستنصريه و ديگر مفاخري كه در مناصب مهم و مراكز بزرگ علمي پژوهشي به خدمت رساني مي پردازند.
دولت وقت عراق كه سياست مبارزه با علما را تنها راهكار حفظ بقاي خود مي ديد، در پي آزار و حتي قتل علامه برآمد و ايشان به اجبار از عراق خارج شد و به سوريه رفت. هنگامي كه مرحوم علامه عسكري در سوريه اقامت داشت، مردم آن ديار به واسطه مرحوم آيت الله العظمي گلپايگاني(قدس سره) از ايشان خواستند تا مركزي علمي در اين شهر داير كند. آيت الله گلپايگاني(قدس سره) نيز طي نامه اي اين امر را با ايشان در ميان گذاردند و ايشان را به اين عمل خير تشويق نمودند. پس از مدتي سكونت در سوريه و لبنان، در ايران رحل اقامت افكند و تا پايان عمر مبارك خود در ايران ماند.
پس از رحلت بينانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت امام خميني(قدس سره)، مقام معظم رهبري حضرت آيت الله خامنه اي در نامه اي با دستخط مبارك خود از علامه عسكري خواستند كه دانشكده اصول الدين را (كه آن را از قبل مي شناختند و با اهداف والاي آن آشنايي كامل داشتند) در ايران، راه اندازي نمايند. تصوير اين نامه در ادامه خواهد آمد و ترجمه آن به شرح زير است:

 

بسمه تعالي

حضرت علامه محقق سيد مرتضي العسكري (دام عزه)

سلام عليكم و رحمته و بركاته ؛

نسبت به فعاليت هاي پر بركت شما در دانشكده اصول الدين بغداد بهتر ديدم كه براي بازگشايي مجدد آن دانشكده اقدام فرمایيد تا از آن، متخصصين در تحقيق و بررسي علوم قرآن و سيره و حديث فارغ التحصيل و به جامعه تحويل نمايد.
من از خداوند منان آرزومندم كه مركز اين دانشكده در شهر مقدس قم و فروع آن در شهرهاي ديگر باشد تا اين حركت در راستاي حركت علمي خستگي ناپذير و مخلصانه شما در راه نشر حقايق اسلامي با روحيه علمي پاك و به دور از تعصب و با دقت كافي ، قرار بگيريد.
و من از برادران مومن و متعهدمان اميد دارم در تاسيس اين دانشكده با شما همكاري لازم مبذول فرمايند.

سيد علي خامنه اي
20 / جمادي الاولي / 1415

 

آيت الله علامه عسكري نيز به دنبال اين نامه و با توجه به آشنايي عميق و قديمي كه از مردم ديار قم داشتند پس از طي مراحل قانوني و با همت بلند حجت الاسلام والمسلمين حاج شيخ علي محمودي در سال 1375هـ. ش دانشكده اصول الدين را در قم تأسيس نمودند. اين دانشكده از معدود دانشكده هايي است كه كار خود را با پذيرش دانشجو مقطع کارشناسی ارشد آغاز كرده است. پس از مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حديث ، مقطع دكتري اين رشته نيز در دانشكده راه اندازي شد.
........... اهداف تأسيس دانشكده
اهداف تأسيس اين دانشكده به شرح زير است:
1ـ گسترش آموزش علوم دینی.
2ـ تربيت متخصصان علوم دینی.
3ـ فراهم ساختن زمينه و امكانات لازم براي ارتقاي سطح علمي كليه علاقمندان علوم دینی به ویژه علوم قرآن و حديث.
........... اعضاي هيئت مؤسس دانشكده اصول الدين
اعضاي هيئت مؤسس دانشكده اصول الدين عبارتند از:
1ـ محمدعلي تسخيري 2ـ محسن محمدي عراقي 3ـ سيدكاظم عسكري
4ـ محمدعلي آذرشب 5 ـ عبدالكريم بي آزار شيرازي 6ـ سيدكمال فقيه ايماني
........... اعضاي هيئت امناي دانشكده اصول الدين
اعضاي هيئت امناي دانشكده اصول الدين به شرح زير مي باشد:
آیت الله محمدعلی تسخیری
حجت الاسلام والمسلمین محسن محمدی عراقی
دکتر محمدعلی آذرشب
حجت الاسلام والمسلمین محمدحسن اختری
دکتر سیدمحمدکاظم نائینی
دکتر محمدحسین پورکاظمی
دکتر علی اکبر صالحی
دکتر سیدکاظم عسکری
دکتر سیداحمد زرهانی
استاندار محترم قم
حجت الاسلام والمسلمین محمد رضا رضوان طلب
........... فرمايشات حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني
حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني در ديدار با تعدادي از دانش آموختگان اين دانشكده در سال 1382 فرمودند:
اين دانشكده خلاء بزرگي را در پاسخگويي به شبهات اعتقادي و خنثي سازي تلاش هاي مخالفان اسلام پُر كرد. از اين رو، دانشكده اصول الدين سرمايه بزرگي براي اسلام و مسلمين به شمار مي رود. بايد اين دانشكده با هدايت علمي و معنوي علامه عسكري بتواند افرادي را كه به عقايد اسلامي مسلط باشند، تربيت كند تا آنان بتوانند با انديشمندان اديان ديگر مناظره كنند... احاطه علمي حضرت علامه عسكري به مسایل كلامي بسيار زياد است و بايد او را استادي كم نظير در اين زمينه به شمار آورد.
از سال 1380 هـ. ش پذيرش دانشجو در مقطع كارشناسي رشته علوم قرآن و حديث و ويژه اتباع خارجي (پيرو همان نظر سابق علامه مبني بر تربيت متخصصان ديني از كشورهاي مختلف) آغاز شد.
مرحوم علامه عسكري(قدس سره) هميشه به دست اندركاران دانشكده اصول الدين توصيه مي كرد كه هدف اول در اين دانشكده تربيت افراد با استعداد و دوم، آموزش آنان و مسلح نمودن آنان به فن مناظره است و با اين اهداف عالي است كه امروز شاهديم افرادي كه در اين دانشكده تحصيل كرده اند و در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري اين دانشكده دانش آموخته اند، از افتخارات علمي و ديني كشور ما هستند و اكثراً اعضاي هيئت علمي دانشگاهها شده اند.
از ديگر افتخارات اين دانشكده، کسب رتبه هاي منحصر به فرد در مسابقات فرهنگي ـ قرآني و جشنواره هاي مختلف در طول ساليان متمادي است كه در زير بعضي از آنها اشاره مي كنيم:
........... بعضي از افتخارات اين دانشكده
1ـ كسب رتبه پنجم مقطع دکتری از پنجمين دوره معرفي پايان نامه هاي برتر دانشجويي چهاردهمين نمايشگاه بين المللي قرآن كريم توسط جناب آقاي دكتر عبدالرضا زاهدي عضو هيئت علمي و مدير گروه علوم قرآن و حديث دانشكده اصول الدين قم با پایان نامه «تحقیق و تصحیح تفسیر المبانی لنظم المعانی».
2ـ كسب رتبه اول پايان نامه هاي كارشناسي ارشد دوره، توسط جناب آقاي دكتر حسين شريف  عسكري عضو هيئت علمي و مدير آموزش دانشكده اصول الدين قم.
3ـ كسب رتبه نخست رشته حفظ ده جزء مسابقات سراسري قرآن دانشجويان كشور توسط سركار خانم عارفي جو در سال 1387.
4ـ كسب رتبه پنجم مقطع دکتری هفتمين جشنواره معرفي رساله هاي برتر قرآني دانشجويان كشور توسط جناب آقاي سيدمصطفي احمدزاده با پايان نامه «سنجه هاي فهم قرآن».
5ـ كسب رتبه برتر مقطع كارشناسي ارشد هفتمين جشنواره معرفي پايان نامه هاي برتر قرآني دانشجويان كشور توسط جناب آقاي روح الله محمدعلي نژاد عمران با پايان نامه «سعودت و نحوست از منظر قرآن كريم و روايات».
6ـ كسب مقام برتر در بخش ویژه پايان نامه هاي مرتبط با حضرت مهدي(عج) در سومين دوره انتخاب پايان نامه هاي برتر قرآني دانشجويان در دوازدهمين نمايشگاه بين المللي قرآن كريم توسط آقاي محمدهادي قهاري كرماني با پایان نامه «بررسی تطبیقی روایات تفسیری فریقین درباره امام مهدی»
7ـ كسب رتبه پنجم سومين دوره معرفي پايان نامه هاي برتر قرآني كشور توسط سركار خانم ليلا اوصالي با پايان نامه «احسان و محسنين از ديدگاه قرآن و حديث».
8ـ كسب مقام پنجم رشته پايان نامه برتر قرآني مقطع كارشناسي ارشد در چهارمين دوره انتخاب پايان نامه هاي برتر قرآني در سيزدهمين نمايشگاه بين المللي قرآن كريم توسط آقاي سيدعبدالرضا توليت.
9- کسب عنوان دوم مسابقات شنای دانشجویان استان قم جام 16 آذر توسط آقای حمیدرضا رجبی (حکم نایب قهرمانی ایشان از سوی هیئت شنای استان قم هنوز ارسال نشده است).
10- کسب عنوان پنجم رساله های عربی دکتری در جهان اسلام توسط آقای احسان امین با
پایان نامه «منهج النقد فی التفسیر» (مدرک مثبته در دسترس نیست).
11- تألیف و ارسال مقاله «شکیبایی حضرت فاطمه؛ زیربنای آرمان انتظار» از سرکار خانم صدیقه افتاده و چاپ در مجموعه مقالات برگزیده کنگره «میراث علمی و معنوی حضرت فاطمه زهرا(س)».
12- پذیرفته شدن مقاله سرکار خانم صدیقه افتاده با عنوان « مفهوم شناسی و مصداق شناسی اهل بیت(ع)» در شانزدهمین همایش علمی-تحقیقی 83 توسط نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت سیستان و بلوچستان.
13- تألیف و ارسال مقاله «معرفی امیر مؤمنان علی بن ابی طالب(ع) از منظر خطبه فاطمی توسط خانم گوهر خواجه گودری در اولین کنگره میراث علمی و معنوی حضرت فاطمه زهرا(س).
14- کسب رتبه نائب قهرمانی جهان در بخش انفرادی مردان و رتبه نائب قهرمانی جهان در بخش تیمی مردان اولین دوره مسابقات جهانی پومسه در کشور کره در سال 2006میلادی توسط جناب آقای علی نادعلی نجف آبادی.
15- کسب عنوان نائب قهرمانی جهان در بخش تیمی مردان دومین دوره جام جهانی پومسه در کشور کره در سال 2007 میلادی توسط آقای علی نادعلی نجف آبادی.
16- کسب عنوان قهرمانی جهان در بخش تیمی مردان سومین دوره جام جهانی پومسه در کشور ترکیه در سال 2008 میلادی توسط آقای علی نادعلی نجف آبادی.
17- کسب عنوان کتاب برتر سال دانشجویی در سال 1387 توسط جناب آقای محمد علی طاهرنژاد با کتاب «ارتباط عملکرد انسان با حوادث».
... و دهها افتخار ديگر كه شرح آن مجالي مناسب مي طلبد.
مرحوم علامه عسكري(قدس سره) در عمر پربركت خود، تحقيقات ارزشمندي در زمينه بيان حقيقت مذهب تشيع و تسنن به عمل آوردند. بارزترين ويژگي اين تحقيقات كه پيوسته به شاگردان و دانشجويان خود نيز توصیه مي نمودند، حقيقت جويي بدون توجه به تعصبات مذهبي و حفظ کرامت انسانی و آداب اسلامی در برخورد با معتقدین سایر مذاهب است .
يكي از اقدامات ارزشمندي كه به يادگار از ايشان مانده است، تصحيح سرفصل و دروس مقاطع كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري رشته علوم قرآن و حديث است كه پس از بررسي هاي فراوان كارشناسان، سرانجام در تاريخ هیجدهم دی ماه سال یکهزار و سیصد و هفتاد و نه در چهارصد و ششمین جلسه شوراي عالی برنامه ریزی به تصويب رسيد و براي اجرا به كليه دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي ابلاغ شد.
پس از پاگرفتن دانشكده اصول الدين در قم، حال نوبت ساير شهرها بود كه از رايحه دلپذير اين گلستان بهره مند گردند و براي جوانان بقيه نقاط كشور هم فرصت تحصيل در چنين مجموعه اي فراهم شود. مرحوم علامه عسكري (قدس سره) در زمان حيات خويش، موفق به تأسيس دو شعبه ديگر در شهرهاي تهران و دزفول شد و موافقت شوراي عالي انقلاب فرهنگي مبني بر تأسيس شعبه ساوه اين دانشكده نیز پس از ارتحال ايشان حاصل شد.

لطفا نظرات ارزشمند خود را در کادر زیر وارد نمایید


لیست مطالب
نمایش 1 - 1 از 1 نتیجه

معرفی رشته معارف

رشته علوم ومعارف اسلامی همچون رشته ریاضی، تجربی وانسانی یکی از زیرشاخه های نظری است. دانش آموزان علاقه مند به فراگیری معارف اسلامی می توانند با انتخاب این رشته و ثبت نام در مدارس معارف اسلامی دراین رشته ادامه تحصیل داده و با گذراندن دروس اختصاصی این رشته همچون اصول فقه، عقائد ، احکام ، تفسیر قرآن، اخلاق اسلامی و ادبیات عرب با معارف اسلامی آشنا شوند.

 

 از آنجایی که برای فراگیری علوم و معارف اسلامی قرآن ، حدیث ، تاریخ و تمدن کشورهای مسلمان ، کتب عرفانی ، فلسفه اسلامی و یا تحقیق و مطالعه بر روی فقه و مبانی حقوق اسلامی، آشنایی با زبان عربی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. تحصیل در این رشته به دانش آموزانی پیشنهاد می شود که علاوه بر گرایش مذهبی به زبان و ادبیات عرب مسلط بوده و یا به آن علاقه‌مند باشند.

شایان ذکر است که فارغ التحصیلان این رشته مجاز خواهند بود تا در رشته های دانشگاهی مربوط به گروه ادبیات و علوم انسانی ادامه تحصیل بدهند. همچنین برخی از موسسات آموزش عالی خاص مانند دانشگاه علوم و حدیث، از بین داوطلبین مذکور برای ادامه تحصیل در رشته های مذهبی و اسلامی دانشجو می پذیرد.


آرشیو